الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
38
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
قرار داده است و فرو مىفرستد از آسمان آبى كه به آن براى روزى شما ميوهها را بيرون مىآورد . پس براى خداوند مانندهايى قرار ندهيد و شما مىدانيد . » كه دليل بر حادث بودن جهان و آسمان و زمين است ، و خداوند در همين سوره مىفرمايد : ( 1 ) « يا مانند آن كه گذشت بر دهى فرو ريخته ( ويرانه ) . گفت : خداوند چگونه اهل اين دهكده را پس از مرگ زنده مىفرمايد ؟ پس خداوند او را صد سال بميراند و سپس او را برانگيخت . خداى به او فرمود : چند مدت درنگ كردى ؟ گفت يك روز ، شايد هم بخشى از يك روز . فرمود : چنين نيست كه صد سال درنگ كردى . بنگر بسوى خوراكى و آشاميدنى خودت كه دگرگون نشده است و بنگر به خر خودت ، تا ترا دليلى براى مردمان قرار دهيم و به استخوانها بنگر كه چگونه آنها را تركيب مىكنيم و سپس بر آن گوشت مىپوشانيم . همين كه براى او روشن شد ، گفت : اكنون مىدانم خداوند بر هر چيزى تواناست . » ( 2 ) و باز در همين سوره مىفرمايد : « و چون ابراهيم گفت : اى پروردگار من به من بنماى چگونه مردگان را زنده مىگردانى ، گفت : باور نمىدارى ؟ گفت : چرا باور مىدارم و لكن تا آرميده شود دل من . فرمود : فرا گير چهار عدد از پرندگان و آنها را پاره پاره كن و سپس بر هر كوهى جزئى از آن بگذار و سپس بخوان آنها را تا بيايند سوى تو به شتاب و بدان به درستى كه خداوند تواناى داناست . » « 1 » ( 3 ) امام صادق ( ع ) فرموده است : كسى كه از كنار آن دهكدهء ويران گذشت عزيز بوده است و امام باقر ( ع ) فرموده ، ارميا بوده است و هم گفته شده كه آن شخص خضر بوده است و مقصود از دهكده بيت المقدس است كه بخت النصر آن را خراب كرده بود و گفته شده است همان دهكدهيى است كه هزاران تن از آن به منظور گريز از مرگ بيرون رفته بودند « 2 » و منظور از فرو ريخته يعنى خالى از سكنه است و هم گفتهاند پايههاى آن دهكده پا بر جا بود ولى سقف آن فرو ريخته بود ، و گفته شده است كه خداوند متعال آن شخص را در آغاز روز ميراند و پس از صد سال در پايان روز برانگيخت و چون ديد هنوز اندكى از آفتاب باقى است ، گفت : بخشى از روز يا
--> ( 1 ) . آيات 20 ، 21 ، 160 ، 261 و 262 سورهء دوم ( بقره ) است . م . ( 2 ) . گفتار امام صادق و امام باقر عليهما السلام در تفسير تبيان شيخ طوسى صفحهء 321 جلد اول چاپ نجف هم آمده است و براى اطلاع بيشتر در متون فارسى رك . به : تفسير ابو بكر عتيق نيشابورى ( قصص قرآن مجيد ) ، ص 21 ، چاپ 1347 ، دانشگاه تهران . م .